Laatste update: augustus 2026. Alle bedragen zijn gecontroleerd tegen de geldende Spaanse regels en actuele marktcijfers.
Op de vraag hoeveel geld u nodig heeft om in Spanje met pensioen te gaan bestaan twee antwoorden: het bedrag dat de Spaanse overheid als voldoende bestaansmiddelen wil zien, en het bedrag dat u maandelijks werkelijk uitgeeft. Die twee lopen ver uiteen. Als EU-burger staat u daarbij in een aanzienlijk gunstiger positie dan iemand van buiten de Unie.
Voor het dagelijks leven: de meeste Nederlandse en Belgische gepensioneerden geven tussen 1.600 en 2.800 euro per maand uit, afhankelijk van stad en levensstijl.
In Madrid of Barcelona: reken op 2.600 tot 3.500 euro per maand.
Voor de inschrijving: er bestaat geen wettelijk vastgelegd bedrag. De vreemdelingendiensten kijken naar het IPREM, de Spaanse referentie-indicator, en verlangen in de praktijk minimaal ongeveer 600 euro per maand per persoon, met meer bij inwonende gezinsleden.
Dat tweede punt verrast veel mensen. U hoeft geen visum aan te vragen en geen passief inkomen van 2.400 euro per maand aan te tonen. Dat bedrag, dat in vrijwel elk artikel over pensioneren in Spanje opduikt, hoort bij de Non-Lucrative Visa voor mensen van buiten de EU. Voor u geldt het niet.
De redenen zijn onveranderd: mediterraan klimaat, een zorgstelsel dat in Europese vergelijkingen consequent hoog scoort, en kosten van levensonderhoud onder het Nederlandse en Belgische niveau.
Wat wel veranderd is, is het verschil. Dagelijkse uitgaven zoals boodschappen, openbaar vervoer, uit eten gaan en diensten liggen in Spanje nog altijd duidelijk lager. Bij wonen loopt het verschil snel terug. Spanje wint nog steeds op het totaalbudget, maar minder overtuigend dan drie jaar geleden, en in Madrid, Barcelona, Málaga en op Mallorca nog minder.
Voor een pensioenplanning met vast inkomen is dat de kern. Uw boodschappen, uw energierekening en uw restaurantbezoek gedragen zich voorspelbaar. De huur is de variabele die bepaalt of de som klopt.
(Valencia, Granada, Alicante, Málaga en kustplaatsen)
Wonen en vaste lasten
Huur, gemeubileerd appartement met één slaapkamer: vanaf 800 tot 1.300 euro
Elektriciteit, gas, water: 90 tot 150 euro
Internet (glasvezel): 30 tot 45 euro
Dagelijks leven
Boodschappen: 250 tot 320 euro
Maandabonnement openbaar vervoer: 30 tot 55 euro
Uit eten en vrije tijd: 200 tot 300 euro
Totaal: 1.570 tot 2.070 euro per maand
Wonen en vaste lasten
Huur, gemeubileerd appartement met één slaapkamer in een centrale wijk: vanaf 1.300 tot 2.200 euro
Elektriciteit, gas, water: 110 tot 170 euro
Internet (glasvezel): 35 tot 50 euro
Dagelijks leven
Boodschappen: 280 tot 360 euro
Maandabonnement openbaar vervoer: 40 tot 60 euro
Uit eten en vrije tijd: 250 tot 400 euro
Totaal: 2.615 tot 3.240 euro per maand
In beide overzichten ontbreekt een post voor particuliere ziektekostenverzekering, en dat is geen vergissing. Met een AOW of een Belgisch rustpensioen valt u onder het Spaanse zorgstelsel via het S1-formulier. Voor Nederlanders geldt wel dat er een woonlandbijdrage op uw pensioen wordt ingehouden. Die staat verderop uitgelegd, en die verlaagt uw netto-inkomen in plaats van uw uitgaven te verhogen.
Een stel in één appartement geeft niet het dubbele uit. Huur, vaste lasten en internet blijven gelijk. Realistisch is 2.300 tot 3.100 euro per maand in middelgrote steden en 3.200 tot 4.300 euro in Madrid of Barcelona. Wie een eigen woning zonder hypotheek heeft, schrapt de huurregel en komt meestal uit tussen 1.300 en 1.900 euro.
Valencia is de stad waar wij het vaakst naar gevraagd worden, en de reden is rekenkundig. De huren liggen ongeveer een derde onder Madrid en Barcelona, terwijl de stad hetzelfde biedt: ziekenhuizen, openbaar vervoer, restaurants, internationale vluchten. Daarbij stranden binnen de stadsgrenzen en een doorlopend park in de oude rivierbedding.
Vervoer zonder auto. Het SUMA-maandabonnement voor zone A geldt voor Metrovalencia, EMT-bussen, MetroBus en de Cercanías-treinen van Renfe. Het volle tarief is 35 euro per maand. De Generalitat Valenciana verlengt sinds 2022 tijdelijke kortingen op het openbaar vervoer telkens per halfjaar, waardoor u aan de balie vaak minder betaalt. Omdat die verlengingen kort van tevoren worden vastgesteld, controleert u het actuele tarief bij ATMV en niet in een artikel, ook niet in dit artikel. Daarnaast is er Valenbisi, het stadsfietssysteem, voor ongeveer 29 euro per jaar.
Wijken in verschillende prijsklassen. Centrale wijken als Ruzafa en El Carmen zijn het duurst per vierkante meter en zijn het hardst gestegen. Eén metrohalte voorbij de oude rivierring, in Benimaclet, Marxalenes of Camins al Grau, kost hetzelfde appartement merkbaar minder, op twintig minuten van het centrum. De strandwijken Cabanyal en Malvarrosa zijn in vier jaar van koopje naar normaal prijsniveau geschoven.
Voorspelbare vaste lasten. Voor een appartement van 85 vierkante meter komen elektriciteit en gas samen doorgaans op 90 tot 150 euro per maand, plus 25 tot 35 euro voor water en afval.
Het eerlijke voorbehoud. De regio Valencia noteerde het afgelopen jaar een van de sterkste huurstijgingen van Spanje, ruim elf procent. Tegenover Madrid en Barcelona blijft Valencia gunstig. In absolute zin is de stad niet meer goedkoop, en wie u prijzen uit 2021 noemt, citeert uit het geheugen.
Wij bij Globexs verhuren sinds 2002 woningen aan mensen die naar Valencia verhuizen, en de meest voorkomende situatie is steeds dezelfde: iemand arriveert met een budget dat op oude blogartikelen berust en moet het in de eerste week opnieuw opstellen.
U heeft geen visum nodig. U heeft vrij verkeer. Wat u nodig heeft is een registratie.
Wie langer dan drie maanden in Spanje verblijft, moet zich laten inschrijven in het Registro Central de Extranjeros. De grondslag is Real Decreto 240/2007. U krijgt een groen document met uw NIE-nummer. Het is geen verblijfsvergunning in de klassieke zin maar de bevestiging van een recht dat u al heeft. Zonder dat document wordt het dagelijks leven echter lastig, van de bank tot de huisarts tot het huurcontract.
Wat u meeneemt
Aanvraagformulier EX-18
Geldig identiteitsbewijs of paspoort met kopie
Betaalbewijs van tarief 790, code 012, vooraf voldaan, ongeveer 10 tot 20 euro
Bewijs van voldoende bestaansmiddelen: pensioenoverzicht, bankafschriften, vermogensbewijzen
Bewijs van ziektekostendekking
Over de hoogte van de bestaansmiddelen. Een wettelijk vastgelegd bedrag bestaat niet. De diensten toetsen of u geen beroep hoeft te doen op de Spaanse bijstand en kijken daarbij naar het IPREM, dat sinds 2023 bevroren staat op 600 euro per maand. Een AOW of rustpensioen boven dat niveau wordt in de praktijk doorgaans geaccepteerd. De beoordeling gebeurt per geval en verschilt per provincie in strengheid.
Afspraak. U verschijnt persoonlijk bij de Oficina de Extranjería of het bevoegde politiebureau, uitsluitend op afspraak. Wachttijden van drie tot zes weken zijn normaal, in de grote steden langer. Regel dat voordat u verhuist, niet erna.
Na vijf jaar ononderbroken rechtmatig verblijf ontstaat het duurzaam verblijfsrecht, dat u met een apart certificaat kunt laten vastleggen.
Daarnaast schrijft u zich in bij de gemeente. Het empadronamiento is de basis voor toegang tot de zorg, voor overheidszaken en later voor het aantonen van uw verblijfsduur. U heeft er een huurcontract of eigendomsbewijs voor nodig.
Hier verschilt uw situatie fundamenteel van die van iemand buiten de EU, en hier zit de grootste besparing.
Ontvangt u AOW of een Belgisch rustpensioen en verlegt u uw hoofdverblijf naar Spanje, dan geeft het CAK, respectievelijk uw Belgische ziekenfonds, het S1-formulier af. Daarmee schrijft u zich in bij het Instituto Nacional de la Seguridad Social en krijgt u toegang tot het Spaanse staatszorgstelsel op dezelfde voorwaarden als Spaanse gepensioneerden. Uw thuisland draagt de kosten.
Verhuur uw appartement met Globexs
In de praktijk betekent dat: geen particuliere verzekering nodig, geen Convenio Especial van 157 euro per maand, geen uitsluiting van bestaande aandoeningen, geen wachttijden.
Gratis is het niet. Op uw AOW en aanvullend pensioen houdt Nederland een woonlandbijdrage voor de Zorgverzekeringswet in. De hoogte hangt af van uw inkomen en van het kostenniveau van uw woonland, en omdat de Spaanse zorg goedkoper is dan de Nederlandse ligt die bijdrage doorgaans onder de Nederlandse zorgpremie. De bijdrage is aftrekbaar in uw Spaanse aangifte. Uw Nederlandse zorgverzekering zegt u op zodra de inschrijving in Spanje rond is, niet eerder.
Veel Nederlandse en Vlaamse gepensioneerden combineren beide: het staatsstelsel via S1 als basis en een goedkope particuliere polis voor korte wachttijden bij specialisten en voor Nederlandstalige artsen. Die polissen liggen afhankelijk van leeftijd en dekking tussen 60 en 200 euro per maand. Dat is comfort, geen noodzaak.
Een punt dat in brochures ontbreekt. Emigreert u vóór uw AOW-leeftijd, dan bouwt u per jaar buiten Nederland 2 procent minder AOW op. U kunt zich daarvoor tot maximaal tien jaar vrijwillig bijverzekeren bij de SVB, mits u dat binnen een jaar na vertrek regelt. De premie is inkomensafhankelijk. Voor 2026 noemt de SVB een minimum van 569 euro en een maximum van 5.693 euro per jaar. Bedragen wijzigen jaarlijks.
Verblijft u meer dan 183 dagen per kalenderjaar in Spanje of ligt daar het middelpunt van uw levensbelangen, dan bent u Spaans fiscaal resident en geeft u uw wereldinkomen op.
De verhouding wordt bepaald door het verdrag van 16 juni 1971, in werking sinds 20 september 1972. Onder artikel 19 geldt nu:
AOW, bedrijfspensioen en lijfrente worden belast in het woonland, dus in Spanje. Nederland houdt niets in, mits u een vrijstellingsverklaring loonheffing heeft geregeld.
Overheids- en ambtenarenpensioen blijft in Nederland belast, ongeacht waar u woont.
Voor die vrijstelling vraagt de Belastingdienst jaarlijks een certificado de residencia fiscal en een kopie van uw Spaanse aangifte.
Dit is het praktische probleem waar bijna iedereen tegenaan loopt en dat vrijwel nergens beschreven staat. In het eerste jaar dat u fiscaal resident wordt, vraagt Nederland bewijs van uw Spaanse fiscale woonplaats, terwijl de Spaanse fiscus dat certificaat pas afgeeft nadat u daar één keer aangifte heeft gedaan als resident. Het gevolg is een jaar waarin Nederland loonheffing blijft inhouden en u dat achteraf moet terugvragen. Reken op een tijdelijk lager netto-inkomen in dat eerste jaar en houd daar liquiditeit voor achter de hand.
Nederland en Spanje onderhandelen over een nieuw belastingverdrag. In een Kamerbrief van 23 april 2026 heeft het ministerie van Financiën gemeld dat er op ambtelijk niveau overeenstemming is. De tekst is nog niet geratificeerd en heeft dus nog geen rechtskracht.
Verwacht wordt dat er een drempelbedrag van 15.000 euro komt, waarboven Nederland heffingsrecht krijgt over pensioeninkomen. Dat is de systematiek die Nederland ook in andere recente verdragen toepast. Wat het netto voor u betekent, hangt af van uw pensioenmix en van de definitieve tekst.
Twee dingen zijn nu wel verstandig. Maak een overzicht van al uw pensioenbronnen, gesplitst naar AOW, bedrijfspensioen, lijfrente en eventueel overheidspensioen, zodat u weet welk deel boven 15.000 euro uitkomt. En neem geen overhaaste beslissingen op basis van een verdrag dat nog niet in werking is.
Heeft u altijd in de privésector gewerkt, dan is uw Belgisch rustpensioen volledig belastbaar in Spanje. België betaalt dan bruto uit en houdt zelf geen bedrijfsvoorheffing in. Een ambtenarenpensioen blijft in België belast, ongeacht uw woonplaats. Uw Belgisch pensioen blijft geïndexeerd worden, ook als u in Spanje woont.
De inkomstenbelasting IRPF is progressief en ligt afhankelijk van hoogte en autonome regio ruwweg tussen 19 en 47 procent. Inkomsten uit vermogen worden apart belast, tussen 19 en 30 procent.
Regionale verschillen zijn aanzienlijk. Inkomstenbelasting, vermogensbelasting en erfbelasting worden deels op regionaal niveau vastgesteld. Hetzelfde pensioen levert in Madrid, Valencia en Andalusië een ander bedrag op.
Spanje kent een jaarlijkse vermogensbelasting met een landelijke vrijstelling van 700.000 euro plus een aparte vrijstelling voor de eigen woning. Tarieven en drempels worden regionaal vastgesteld en sommige regio's verlenen volledige vrijstelling. Daarnaast bestaat een landelijke solidariteitsheffing voor grotere vermogens. Nederland en België kennen geen directe tegenhanger, waardoor dit punt vaak over het hoofd wordt gezien.
Houdt u als Spaans fiscaal resident buitenlands vermogen van meer dan 50.000 euro in een van de drie categorieën, dus bankrekeningen, effecten en verzekeringen of onroerend goed, dan dient u jaarlijks vóór 31 maart het Modelo 720 in. Voor wie een woning of beleggingsrekening in Nederland of België aanhoudt, is dat de standaardsituatie.
Het beruchte sanctieregime bestaat niet meer. Het Hof van Justitie van de EU verwierp het op 27 januari 2022 in zaak C-788/19 wegens strijd met het vrije kapitaalverkeer, waarna Spanje het met wet 5/2022 introk. De boete van 150 procent en de minimumbedragen van 1.500 en 10.000 euro gelden niet langer. De aangifteplicht zelf is ongewijzigd. Artikelen die nog minimumboetes van 10.000 euro noemen, beschrijven een regeling die vier jaar geleden is vernietigd.
Administratie
Leges voor certificado de registro, empadronamiento en NIE
Gestoría, betaalde hulp bij overheidszaken
Legalisaties, apostilles en beëdigde vertalingen waar Nederlandse of Belgische documenten nodig zijn
Verhuizing en woning
Verhuizing binnen de EU: afhankelijk van omvang 2.000 tot 6.000 euro
Huurwaarborg: één tot twee maanden huur, bij buitenlandse huurders zonder Spaans inkomen soms meer
Makelaarskosten waar die van toepassing zijn
Inrichting van een ongemeubileerde woning: 1.000 tot 3.000 euro
Realistisch totaal: 4.000 tot 12.000 euro
Dat laatste punt verdient aandacht. Spaanse langlopende huurcontracten zijn meestal ongemeubileerd, en ongemeubileerd betekent in Spanje vaak zonder koelkast, zonder wasmachine en soms zonder lampen. Een woning volledig inrichten voordat u weet of de wijk bevalt, maakt een omkeerbare beslissing duur en definitief.
Aangifte in Spanje, meestal via een adviseur
In veel gevallen daarnaast een aangifte in Nederland of België
Onroerendgoedbelasting IBI bij eigen woning, met in sommige gemeenten korting voor 65-plussers
Vluchten naar huis, de post die gepensioneerden het vaakst vergeten
Bij een beslissing van deze omvang telt evenwicht zwaarder dan enthousiasme. Vier dingen die wij steeds terughoren.
De administratie is traag en verloopt fysiek. Afspraken bij extranjería, gemeente en zorgcentrum duren weken, vereisen persoonlijke aanwezigheid en verlopen in het Spaans. Een gestoría kost 50 tot 150 euro per procedure en is dat meestal waard.
Zomerhitte is een kostenpost, geen gevoel. In Sevilla, Córdoba, Murcia en het binnenland bij Valencia betekenen juli en augustus airconditioning, en airconditioning betekent energierekeningen die het jaargemiddelde doorbreken. Reken met de piekmaanden, niet met het gemiddelde.
Taal is optioneel tot het dat niet meer is. Aan de kust komt u met Nederlands en Engels ver in het dagelijks leven. Een ziekenhuisopname, een belastingcontrole of een geschil met de verhuurder gaat zo niet. Het loopt meestal mis bij wie het Spaans uitstelde tot het nodig was.
De huren stijgen sneller dan de pensioenen. Spaanse huren zijn sinds 2021 elk jaar gestegen en bereikten in 2026 recordniveaus. Wie van een vast pensioen leeft, rekent die stijging beter in de tienjarenplanning in dan dat hij de huidige huur als vast gegeven beschouwt.
1.600 tot 2.100 euro per maand: prettig leven in middelgrote steden, kustplaatsen en het binnenland.
2.100 tot 2.800 euro per maand: zeer comfortabel in Valencia, Málaga, Alicante of Granada.
2.600 tot 3.500 euro per maand: comfortabel in Madrid of Barcelona.
Deze bedragen liggen lager dan wat voor Amerikaanse of Britse lezers wordt genoemd, en de reden is het wegvallen van de particuliere ziektekostenverzekering via het S1. Dat is een structureel voordeel van het EU-lidmaatschap, geen rekentruc.
Realistisch: met een netto pensioen vanaf ongeveer 1.800 euro per maand valt in grote delen van Spanje goed te leven, mits de huur klopt. Onder 1.500 euro als alleenstaande huurder wordt het krap in Valencia, Málaga of Alicante.
Wij werken sinds 2002 met mensen die naar Spanje verhuizen, vanuit onze vestiging in Valencia.
Wonen. Gemeubileerde appartementen met een looptijd van één tot elf maanden, met vaste lasten, internet en servicekosten in één transparante prijs. Die looptijd bestaat met een reden: u kunt in een stad wonen voordat u zich vastlegt op een langlopend contract of een aankoop in een wijk die u alleen van foto's kent.
Juridische begeleiding in Spanje. NIE, certificado de registro, empadronamiento, bankrekening en omwisseling van het rijbewijs, uitgevoerd door onze eigen juristen.
Heb ik als Nederlander of Belg een visum nodig voor Spanje? Nee. Als EU-burger geldt vrij verkeer. U schrijft zich alleen in bij het Registro Central de Extranjeros als u langer dan drie maanden blijft.
Moet ik 2.400 euro maandinkomen aantonen? Nee. Dat bedrag hoort bij de Non-Lucrative Visa voor mensen van buiten de EU. Voor u kijken de diensten naar het IPREM, ongeveer 600 euro per maand per persoon, met een beoordeling per geval.
Heb ik een particuliere ziektekostenverzekering nodig? Doorgaans niet. Met AOW of een Belgisch rustpensioen krijgt u via het S1-formulier toegang tot het Spaanse staatszorgstelsel.
Waar wordt mijn AOW belast? Onder het huidige verdrag in Spanje. Ambtenarenpensioen blijft in Nederland belast. Voor Belgen geldt hetzelfde onderscheid tussen privésector en overheid.
Verandert het nieuwe belastingverdrag mijn situatie? Voorlopig niet. Het is ambtelijk overeengekomen maar nog niet geratificeerd en heeft nog geen rechtskracht. Verwacht wordt een drempel van 15.000 euro waarboven Nederland mag heffen.
Moet ik het Modelo 720 indienen? Ja, als uw buitenlands vermogen in een van de drie categorieën boven 50.000 euro uitkomt. Uiterlijk 31 maart. De hoge boetes zijn in 2022 door het Hof van Justitie vernietigd, de aangifteplicht bestaat nog.
Wat kost uit eten gaan werkelijk? Een menú del día is 12 tot 18 euro met drie gangen en een drankje, in Madrid en Barcelona meer. Avondeten voor twee in een eenvoudige zaak: 35 tot 60 euro.
Welke Spaanse stad biedt de beste verhouding voor gepensioneerden? Valencia combineert stedelijke voorzieningen, kust, zorg en prijsniveau beter dan vergelijkbare alternatieven. Goedkoper, met een kleinere internationale gemeenschap en minder directe vluchten: Alicante, Granada, Murcia, Almería.
Kan ik mijn Nederlandse of Belgische bankrekening houden? Ja, maar een Spaanse rekening is praktisch onmisbaar. Huur, vaste lasten en overheidsbetalingen lopen vrijwel uitsluitend via automatische incasso vanaf een Spaanse rekening.
De cijfers kennen is de eerste helft van het werk. De tweede helft is er een inschrijving, een woning en een werkend dagelijks leven van maken, in het Spaans, in een systeem dat zichzelf niet uitlegt.
Dat deel nemen wij over. Wonen van één tot elf maanden terwijl u beslist waar u wilt blijven, en ons eigen team voor NIE, certificado de registro, empadronamiento en bankrekening, zodat de formaliteiten naast uw verhuizing lopen in plaats van erna.
Neem contact op over uw verhuizing naar Spanje. Of dat nu over zes maanden of over zes jaar is, wij vertellen u wat uw budget realistisch oplevert en hoe het traject werkelijk verloopt.
Dit artikel geeft de stand van de Spaanse verblijfs- en belastingregels en van de marktcijfers in augustus 2026 weer. Regels wijzigen. Controleer de eisen vóór een beslissing bij officiële bronnen of bij een adviseur.
